چه نوع پرسشهایی را در سازمان مطرح کنیم
در سازمانهای موفق، مدیران فقط پاسخگو نیستند؛ بلکه با پرسیدن سؤالهای درست، اطلاعات جدید کشف میکنند، مشکلات را ریشهیابی میکنند و کیفیت تصمیمها را افزایش میدهند در حقیقت؛ پرسشهای خوب، موتور یادگیری و تصمیمگیری هستند.
چرا پرسشگری اهمیت دارد
تفکر را عمیقتر میکند.
اطلاعات پنهان را آشکار میکند.
روابط کاری را تقویت میکند.
نشانهای از بلوغ مدیریتی و رهبری است؛ هرچه مدیر ارشدتر باشد، بیشتر سؤال میپرسد و کمتر خودش اجرا میکند.
نبود پرسش، زنگ خطر فرهنگ سازمانی
سازمانی که در آن سؤال پرسیدن کمرنگ است، معمولاً فضایی بسته دارد؛ جایی که افراد از بیان ابهام یا چالش میترسند. چنین فرهنگی نوآوری و یادگیری را محدود میکند.
هر سؤالی، سؤال خوبی نیست
تکنیکهایی مانند «۵ چرا» برای ریشهیابی مشکلات مفیدند، در واقع؛ تکنیک «۵ چرا» (5 Whys) یکی از روشهای شناختهشده برای ریشهیابی مشکلات است. در این روش با پرسیدن چندباره سؤال «چرا؟» تلاش میشود از علائم ظاهری عبور کرده و به علت اصلی یک مسئله رسید.
البته این تکنیک زمانی اثربخش است که روابط علت و معلولی مشخص باشد؛ در موضوعات انسانی یا موقعیتهای احساسی، تکرار سؤال «چرا» لزوماً نتیجه مطلوبی ندارد و حتی ممکن است باعث سوءبرداشت یا مقاومت مخاطب شود.
ویژگیهای یک پرسش مؤثر
با هدف یادگیری مطرح شود، نه تأیید باورهای قبلی.
پاسخ را با دقت بشنوید، نه اینکه فقط منتظر نوبت صحبت خود باشید.
سؤال را بهانهای برای نمایش اطلاعات یا تجربیات خود نکنید؛ مخاطب این رفتار را غیرصادقانه تلقی میکند.
در ارزیابی افراد، عدالت را رعایت کنید
هنگام مصاحبه یا ارزیابی، پرسشهای منسجم و قابل مقایسه مطرح کنید. تفاوت در نوع سؤالها میتواند باعث سوگیری و تصمیمهای ناعادلانه شود.
بهترین پرسشها چه ویژگی دارند
پژوهشها نشان میدهد مؤثرترین سؤالها:
غیرمنتظره اما مرتبط هستند.
پاسخهای تازه و ارزشمند استخراج میکنند.
باعث میشوند اطلاعاتی آشکار شود که با سؤالهای کلیشهای به دست نمیآید.
جمعبندی:
سازمانهای موفق، بیش از آنکه به پاسخهای آماده تکیه کنند، روی پرسشهای هوشمندانه سرمایهگذاری میکنند. کیفیت سؤالهای ما، کیفیت تصمیمها، یادگیری و آینده سازمان را تعیین میکند. گاهی یک سؤال خوب، ارزشمندتر از دهها پاسخ آماده است.
منبع: Economist
