يادداشت سوم
نگاهی به چيستی وچرایی مشاوره مديريت
تهيه وتنظيم امير شهسوار جلاوت عضو هيات مديره شركت شهرک های صنعتی آذربايجان شرقی
بخش اول تعاريف و رويكردهای مشاوره مديريت
تعاريف زيادی از مشاوره و کاربرد آن برای حل مشکلات و چالشهای پيش روی مديريت، از طريق مشاوره مديريت وجود دارد. با کنار گذاشتن تفاوتهای سبکی و معنایی، دو رويکرد اساسي براي اين نوع مشاوره پديدار ميشود.
رويکرد اول يک ديدگاه کاربردی گسترده از مشاوره است. در اين ديدگاه فريتز استيل مشاوره را اينگونه تعريف ميکند: “هر شکلي از ارائه کمک در محتوا، فرايند يا ساختار يک فعاليت يا مجموعهای از وظايف، که در آن مشاور درواقع مسئول انجام خود کار نيست، اما به کساني که اين کار را انجام ميدهند، کمک می کند. “1 پيتربلاک مطرح کرده است که «شما هر زماني که در تلاش براي تغيير يا بهبود وضعيت باشيد، ميتوانيد مشورت کنيد، اما هيچ کنترل مستقيمي بر اجرای آن نداريد. بيشتر افراد در نقش کارکنان در سازمانها واقعاً مشاور هستند، حتي اگر رسماً خود را مشاور خطاب نکنند.” 2 اين تعريف و تعاريف مشابه، بر اين نکته تأکيد دارند که مشاوران کمککنندگان يا توانمندسازان فرض ميشوند که کمک آنها ميتواند در موقعيتهاي مختلف ارائه شود. بنابراين، اگر يک مدير بهجاي هدايت و صدور دستور، به يکي از سرپرستان يا حتي به زيردستان کمک کند، ميتواند نقش مشاور را نيز ايفا کند.
رويکرد دوم، مشاوره در اين رويکرد بهعنوان يک خدمت حرفهاي و ويژه است که بر ويژگی های اين خدمات تأکيد ميشود. به بيان لری گرينر و رابرت متزگر، “مشاوره مديريت، خدمات مشاورهاي است که توسط افراد آموزشديده و داراي صلاحيت، براي سازمانها ارائه خدمات مينمايند و آنها بهطور عيني و مستقل به سازمان کمک می کنند تا مشکلات مديريتي را شناسايي نموده و سپس آنها را تجزيهوتحليل کرده و راهکار پيشنهاد دهند. راهحلها براي مشکلات و در صورت درخواست مشتريان، مشاوره براي اجراي آن راهحلها انجام ميدهند. “نويسندگان ديگر 3 و انجمنها و مؤسسات حرفهاي مشاوران مديريت از تعاريف کموبيش دقيق مشابهی برای مشاوره مديريت استفاده می کنند. بهعنوانمثال، طبق گفتههاي شورای بينالمللی مؤسسات مشاوره مديريت (ICMCI)، “مشاوره مديريت ارائه مشاوره و کمک مستقل در فرآيند مديريت به مشتريان درخواستکننده مشاوره با مسئوليتهای مديريتی است”.4
اين دو رويکرد فوق، مکمل يکديگر بهجاي متضاد هستند. مشاوره مديريت ميتواند بهعنوان يک خدمت حرفهاي و بهعنوان روشي براي ارائه خدمت مشاوره و کمک عملي در نظر گرفته شود. شکي نيست امروزه مشاوره مديريت به يک بخش خاص تبديل شده است و بايد به آن توجه شود. درعينحال، روشي براي کمک به سازمانها و مديران اجرايي براي بهبود عملکرد مديريت کسبوکار و همچنين عملکرد فردی و سازمانی است. اين روش نهتنها توسط مشاوران تماموقت، بلکه توسط بسياري از افراد داراي صلاحيت فني ديگر که حرفه اصلي آنها ممکن است تدريس، آموزش، تحقيق، توسعه سيستمها، توسعه و ارزيابي پروژه، کمک فني به کشورهاي درحالتوسعه و غيره باشد، قابلاستفاده است. اين افراد مشاور مديريت براي اثربخشي بايد به ابزارها و مهارتهاي مشاوره تسلط داشته باشند و قوانين اساسی رفتار مشاوره حرفهای را رعايت کنند.
