چطور میزان ریسک ژئوپلیتیکی شرکت را محاسبه کنیم؟
ریسک ژئوپلیتیکی دیگر یک اتفاق موقتی نیست؛ بخشی از محیط کسبوکار امروز است. تنشهای سیاسی، تحریمها، تعرفهها، محدودیتهای صادراتی، تغییر قوانین و اختلال در زنجیره تأمین میتوانند مستقیماً بر درآمد، هزینه، سرمایهگذاری و ارزش شرکت اثر بگذارند.
اما نکته مهم اینجاست: بسیاری از شرکتها این ریسکها را شناسایی میکنند، اما تعداد بسیار کمتری واقعاً محاسبه میکنند که چه میزان از ارزش کسبوکارشان در معرض این تحولات قرار دارد.
راهکار پیشنهادی چیست؟ برای اندازهگیری «ارزش در معرض ریسک ژئوپلیتیکی»، سه عامل اصلی باید کنار هم قرار بگیرند:
- ارزش مالی در معرض خطر
- چه میزان از درآمد، فعالیت یا سرمایه شرکت به یک کشور یا بازار خاص وابسته است؟
- فاصله ژئوپلیتیکی
- موضع سیاسی و دیپلماتیک آن کشور چقدر با کشور مبدأ شرکت متفاوت است؟ هرچه
- این فاصله بیشتر باشد، احتمال مواجهه با تنشهای تجاری و سیاسی نیز بیشتر
- میشود.
- شدت اثرگذاری
- وجود توافقهای تجاری، تعرفههای ترجیحی یا سایر سازوکارهای حمایتی میتواند شدت
- ریسک را کاهش دهد؛ در مقابل، تحریمها، کنترل صادرات و محدودیتهای
- سرمایهگذاری میتوانند آن را افزایش دهند.
این ریسک فقط مربوط به فروش خارجی نیست.
شرکت باید میزان وابستگی ژئوپلیتیکی خود را در بخشهای مختلف بررسی کند:
- تولید و داراییهای فیزیکی
- فناوری و زیرساختهای دیجیتال
- زنجیره تأمین
- نیروی انسانی و استعدادها
- درآمد، سود و سرمایهگذاری
برای مثال، یک شرکت ممکن است از نظر بازار فروش ریسک بالایی نداشته باشد، اما وابستگی آن به یک کشور در حوزه تولید، فناوری یا مواد اولیه آسیبپذیری جدی ایجاد کند.
در نتیجه به زبان ساده:
اول متوجه شوید، کجای کسبوکارتان در معرض ریسک ژئوپلیتیکی است؛ بعد تصمیم بگیرید کجا باید بمانید، کجا باید تنوع ایجاد کنید و کجا باید مسیرتان را تغییر دهید.
منبع: Harvard Business Review
